И покрај сите дневни обврски, Зорица не одбива да поразговараме. Како да сака да направи сè за да стигнеме и да го одбележиме 25 Март, Денот за кревање на свесноста за церебралната парализа
Животот е преубав покрај сè, вели Зорица Трајков од Струмица, мајка на Ѓорѓи кој на 25 мај ќе наполни 9 години, и на шестгодишниот Кристијан. Ѓорѓи е роден со церебрална парализа. Во Македонија тежок е животот на луѓето родени со предизвици и на нивните семејства. И покрај сите дневни обврски, Зорица не одбива да поразговараме. Позитивна, ведра вели:
– Додека дишеме, сè е возможно.
Како да сака да направи сè за да стигнеме и да го одбележиме 25 Март, Денот за кревање на свесноста за церебралната парализа.
Зорица Трајков со Ѓорѓи (лево) и Кристијан
Светот се урнал пред девет години за младите родители кои го добиле своето прво дете. Церебрална парализа претставува група на нарушувања на движењата кои се појавуваат во првите години во животот со варијабилни знаци и симптоми.
– Причините може да бидат многубројни. Конкретно, во нашиот случај штетата е настаната уште во бременоста заради еден куп настанати компликации од кои матичниот лекар ништо не видел – ја почнува Зорица својата приказна.
Како луѓето што се на почетокот на својот заеднички живот ја примаат страшната вест за првороденото дете? Има ли пострашна вест? Како да се справиш со неа, како да се вратиш дома …
– Уффф … многу тешко. Пред сè имавме многу лошо искуство со реномиран лекар кој на многу нехуман начин ни ја соопшти дијагнозата на нашето дете кога имаше шест месеци. Ни рече: „Вие сте премногу задоцнети, од детево не бидува ништо друго освен билка“. Не се потруди ниту да ни објасни, ниту пак воопшто да го прегледа, буквално не избрка од просторијата. Не знаеме како се вративме дома. Целиот свет ни се сруши, проследен со болка, бес, гнев па страшна агонија – раскажува Зорица.
Свесните родители си дошле на себеси и за релативно кусо време донеле клучна одлука – да не го остават Ѓорѓи да расте без братска или сестринска љубов уште додека е мал. За две и пол години се родил Кристијан, бебе со уреден развој.
– Со страшна траума и страв во коските решивме дека не смееме да го оставиме Ѓорѓи сам. Кој ќе го сака и ќе се грижи за него понатаму, особено после нас освен брат или сестра? И тоа беше најдобрата одлука која некогаш сме ја донеле бидејќи тие уште од старт развија некоја посебна и нераскинлива врска. Растат заедно – раскажува Зорица.
Ова семејство е прилично активно и го вклучуваат Ѓорѓи во секоја нивна активност. Трајкови се членови на велосипедскиот клуб „Актив“ кој го сметаат за второ семејство. Овие активности во голема мера го облагородуваат животот на Ѓорѓи.
– Во велосипедскиот клуб Ѓорѓи е најприфатен и вклучен во скоро сите активности. Ангажманите сите нас не прават посреќни и ни го збогатуваат животот и секојдневието. Посебна е енергијата на сите кои се дел од „Актив“ – раскажува со љубов Зорица.
Сепак, животот на луѓе со попреченост во Македонија не е едноставен. Предизвици има колку сакате и тие се различни во однос на возраста. И на овој аспект, Зорица гледа со позитивен став.
– Тешко е, но да не звучам негативно бидејќи и не е сè така црно. Основните потреби првично беа физикални терапии. Се обидувавме со сè што стигнавме, лутавме по светот, живеевме по болници, особено јас. Во Струмица немавме дневен центар и јас скоро девет години бев невработена. Домашната изолираност е таа која дополнително ни го отежнуваше животот особено на мене и на Ѓорѓи. Откако добивме центар за дневен престој животот значително ни се подобри, особено неговиот – вели Зорица.
А предизвиците немаат крај. Ѓорѓи постојано има потреба од помагала и справи кои чинат цело богатство кое ниеден родител со слични проблеми го нема. На оваа возраст основни секојдневни активности му се физикалните терапии и училиштето, а кога останува време и дневниот центар во кој тој многу се навикнал и му недостасува.
– Грижата за лице со церебрална парализа во Македонија финансиски е трикратна од таа на останатите, и тоа само во делот на основни потреби. Неговите основните месечни потреби ние не можеме ни да ги намириме затоа што јас сум на скратено работно време и сè уште го немам остварено правото пола да ме плаќа државата. Така, немаме можност да ангажираме некој дополнително. Товарот е преголем затоа што тој има потреба од некој 24/7. Јас одам на работа додека тој е во училиште или евентуално во дневниот центар, имаме и личен асистент за дома кој ни е доделен од Црвен крст кој исто така доста ни се наоѓа, но сепак товарот околу негата и грижата останува на нас родителите, особено на мајката. Тој расте и станува сè потежок, а јас не станувам помлада – објаснува Зорица.
Обидувајќи се да го опфатам нивниот живот и секојдневие, ја прашувам дали често се соочуваат со дискриминација, и во однос на системот и во поглед на поединци. Таа вели, па, ги има доста…
– Ќе почнам со таа кога тогашното поголемо друштво нè избриша од нивните животи исто како да не сме постоеле, без никакви други објаснувања и оправдувања. Плачејќи сум се враќала некогаш од родендени кога му се смееле поголеми деца и го растажувале… Има многу, но да не должам… Боли…
Семејството Трајкови размислувало да ја напушти Македонија, да се пресели во земја која нуди подобри социјални услови за лица со попреченост. Бараат начини повеќе години, но се соочувале со препреки, без трошка среќа. Додека не им се насмевне среќата, Зорица не ја напушта добрата енергија и ставот дека Ѓорѓи им го пратиле ангелите.
– Предизвици има еден куп, но поентата е да не гледаме на состојбата како на болест. Што да кажат луѓето со попреченост? И пак се најсреќни – вели Зорица.
И кога ќе ги видам нејзините големи зелени очи кои прерано созреале, се прашувам за навиките на луѓето што имаат сè, да се жалат и никогаш да не бидат задоволни, а на оние што животот им дал еден куп предизвици да бидат благодарни за сè што имаат.
Фото: Семејна архива на Трајкови
