За нас

Умно.мк е независна платформа чија основна цел е да покаже дека уметноста и културата, образованието и науката треба да бидат императив во државата во која сакаме да живееме. Основачи на Умно.мк се жени кои имаат долгогодишно искуство во печатените и дигиталните медиуми. Ние сме стартап, придонесуваме во јакнењето на жените во медиумскиот и бизнис секторот во Македонија и во борбата за родова рамноправност.

Ние веруваме дека секое дете има право на квалитетно образование, културата на секој човек треба да се гради од мигот на неговото раѓање, науката треба да го добие вистинското место во нашето општество, а не да се храни со трошки. А државата мора да ги обезбеди условите за тоа.

Ние сме гласот на тивките, ветар во грб на храбрите. Долгогодишното новинарско искуство во овие области ни дава сила и ентузијазам да го збогатуваме македонскиот онлајн-простор, каде секој што верува во вистинските вредности ќе го најде своето место.

Умно.мк ќе биде место за вашите писма, колумни, идеи, приказни. Во време на наплив од дезинформации, непроверени и лажни вести, преку нашите специфични содржини нудиме вистински приказни, од вистински луѓе за вистински луѓе. Умно.мк е простор за сите вас.

УСЛОВИ ЗА ПРЕЗЕМАЊЕ НА СОДРЖИНИТЕ

Текстовите, фотографиите и останатите материјали што ги објавува Умно.мк се авторски. Крадењето авторски содржини е казниво со закон. Бесплатно преземање е дозволено исклучиво на 20 отсто од содржината со задолжително цитирање на медиумот и хиперлинк до оригиналната содржина на Умно.мк. Во сите понакви случаи ќе бидат ангажирани нашите правни застапници.

УРЕДУВАЧКА ПОЛИТИКА НА УМНО.МК

Независни
Умно.мк е независна, непартиска, стартап платформа чиј издавач е Здружението на граѓани за промоција на уметноста, науката и образованието УМНО-Скопје. Во текот на нашата работа изградивме стабилна мрежа со релевантни соработници од многу различни области. Во ниту еден момент соработниците на ниту еден начин не се мешаат во уредувачката политика и објавувањето на содржини на Умно.мк.

Одговорни
Независнота повлекува една друга уште поважна категорија – одговорност. Тимот на Умно.мк го вложува сиот свој кредибилитет и интергритет стекнат низ годоните одговорно да ги креира и споделува содржините со пошириката јавност. Секоја информација и вест се темелно проверени и редактирани пред да бидат објавени.

Чесност, етика и професионализам
Етиката е највисокиот постулат во нашата работа. Тоа подразбира дека чесното работење е неодвоив дел од нашето секојдневно работење и од нашиот професионализам.

Доверливост и доверба
Сите доверливи информации кои доаѓаат до нас и до нашата редакција се чуваат според сите кодекси на етика во новинарството. Како повратна реакција тоа го забележуваме од нашите читатели кои имаат исклучитено висок процент на доверба во нашиот медиум.

Јавно добро
Јавниот интерес и јавното добро е еден од темелите на кои почива работата на Умно.мк со фокус на трите специјализирани области: култура, образование и наука. Во таа смисла јавното добро има приоритет во нашите содржни и се протега на многу пошироки области – екологија, заштита на планетата Земја, чист воздух, еднакво општетство за сите и многу други.

Македонски јазик
Употребата на стандардизиран македонски јазик и во секојдневното работење е приоритет во нашата редакција. Тоа подразбира и негување и промоција на ова наше културно и духовно наследство.

Партиска непристрасност, проверка на втора страна
Умно.мк е непартиска платформа. Кога во содржините се опфаќаат теми со политичка содржина, секогаш се консултура другата страна. Мислењето на другата страна е постулат на нашето работење во сите текстови и содржини.

Изземање
На Умно.мк се објавуваат колумни, коментари и писма. Ставовите во овие содржини не секогаш се поклопуваат со ставовите на уредувачкиот тим на Умно.мк и тоа секогаш е јасно нагласено.

Поправање грешки и деманти
Поговорката вели: „Кој работи, тој и греши“. Грешките во дигиталното новинарство се случуваат, но тимот на Умно.мк е максимално посветен што побрзо да ги коригира или да им ги објасни на читателите. Право на демант има секој што смета дека на платформата Умно.мк е објавена погрешна/невистинита информација која се однесува на засегнатата личност или страна.

КОДЕКС НА НОВИНАРИТЕ НА МАКЕДОНИЈА

ПРИНЦИПИ НА ОДНЕСУВАЊЕ:

Слободата на медиумите е неприкосновено право.

Основна задача на новинарите е да ја почитуваат вистината и правото на јавноста да биде информирана во согласност со член 16 од Уставот на Република Македонија.

Новинарите имаат улога да пренесуваат информации, идеи и мислења и право да коментираат. Почитувајќи ги етичките вредности и професионалните стандарди во пренесувањето на информациите, новинарите ќе бидат чесни, објективни и точни.

Право и должност на новинарите е да настојуваат да ја спречат цензурата и искривувањето на вестите.

Следејќи ја својата улога во градењето на демократијата и на цивилното општество, новинарите ќе ги бранат човековите права, достоинството и слободата, ќе го почитуваат плурализмот на идеите и ставовите, ќе придонесуваат за јакнење на правната држава и во контролата на власта и на другите субјекти од јавниот живот.

ВРЗ ОСНОВА НА ОВИЕ ПРИНЦИПИ И ЕТИЧКИ ВРЕДНОСТИ:

  1. Новинарот има право на слободен пристап до сите извори на информирање што се од јавен интерес. Новинарот треба да објавува точни, проверени информации и нема да прикрива суштински податоци и да фалсификува документи. Доколку информацијата не може да се потврди, или станува збор за претпоставка, односно шпекулација, тоа треба да се каже и да се објави. Точноста на информацијата треба да се провери колку што е тоа можно.
  1. Ако новинарот е спречен да дојде до бараната информација има право за тоа да ја информира јавноста.
  1. Новинарот ќе настојува да биде обезбедено објавување на исправка, деманти и одговор во случај кога ќе биде утврдена неточност на информацијата.
  1. Новинарот ќе го назначи изворот на информациите, но ако изворот бара да остане анонимен, новинарот ќе го заштити.
  1. Новинарот ќе ги почитува законите во дрожавата, но нема да објави или сокрие ништо што е во спротивност со јавниот интерес.
  1. Новинарот не смее да го користи медиумот за објавување или прикривање информации за стекнување лична корист. Митото, корупцијата и изнудувањето се неспојливи со новинарската професија. Не смее да се дозволи рекламирањето и другите комерцијални мотиви да влијаат врз слободата на информирањето. Треба да постои разграничување меѓу рекламирањето и новинарскиот текст со илустрацијата.
  1. Новинарот ќе ја почитува приватноста на личноста, освен кога тоа е во спротивност со јавниот интерес. Новинарот е должен да ги почитува личната болка и жалост.
  1. Начинот на информирање во случаи на несреќи, елементарни непогоди, војни, семејни трагедии, болести, судски постапки мора да биде ослободен од сензационализми. Во судските постапки треба да се почитува принципот на пресумпција на невиност, да се известува за сите инволвирани страни во спорот и да не се сугерира пресуда.
  1. Новинарот не смее да интервјуира или фотографира деца под 16 години без согласност од родителите или старателите, освен ако тоа не е во согласност со правата на детето. Истото се однесува и за лица со посебни потреби, кои не се во состојба свесно да расудуваат.
  1. Новинарот нема свесно да создава ниту преработува информации што ги загрозуваат човековите права или слободи, нема да говори со јазикот на омразата и нема да поттикнува на насилство и дискриминација по која било основа (национална, верска, расна, полова, социјална, јазична, сексуална ориентација, политичка…).
  1. Новинарот ќе се придржува и на општо прифатените општествени стандарди на пристојност и почитување на етничките, културните и религиозните различности во Македонија.
  1. Плагијаторството е неприфатливо. Цитатите не смеат да се користат без да се нагласи изворот или авторот.
  1. Новинарот треба да прави разлика меѓу фактите и мислењата, меѓу веста и коментарот.
  1. Известувањето од политичките процеси, посебно од изборите треба да биде непристрасно и избалансирано. Новинарот мора да обезбеди професионална дистанца од политичките субјекти.
  1. Новинарот мора да ја негува културата на говорот и етиката. Неспојливо со новинарската професија е непримерната комуникација со јавноста.
  1. Новинарот ќе ги чува угледот и достоинството на својата професија, ќе ги поттикнува заемната солидарност и различност на ставовите и нема да го употреби својот медиум за пресметка со личности, вклучувајќи ги и своите колеги.
  1. Новинарот има право да одбие работна задача до колку е во спротивност со принципите на овој Кодекс.

ЗАВРШНИ ОДРЕДБИ:

Новинарите кои работат во согласност со овој Кодекс ја уживаат поддршката на својата медиумска куќа и на својата професионална организација. Во согласност со законите на Република Македонија, новинарите ќе го прифатат судот во однос на професијата само од своите колеги и ќе бидат надвор од политичко и друго влијание. За почитувањето на принципите од Кодексот се грижи Советот на честа на Здружението на новинарите на Македонија.

ПОЧИТУВАЊЕ НА ЧОВЕКОВИТЕ И РАБОТНИЧКИТЕ ПРАВА

Умно.мк во целост ја поддржува и почитува Конвенцијата бр. 190 на Меѓународната организација на трудот.

Конвенцијата бр. 190 ги спојува еднаквоста и недискриминацијата со безбедноста и здравјето при работата во еден ист инструмент, а во неговата срж го става човечкото достоинство и почит. Конвенцијата препознава дека насилството и вознемирувањето може да претставуваат кршење или злоупотреба на човековите права и за првпат обезбедува единствен композитен концепт на насилство и вознемирување (чл. 1)5. Конвенцијата бара од земјите членки да усвојат инклузивен, интегриран и родово одговорен пристап во спречувањето и третирањето на таквите однесувања во светот на работата (чл. 4(2)). Овој пристап предвидува дејствија за спречување, заштита, спроведување, правни лекови, насоки, обука и подигнување на свеста (членови 4, 7-11) и ги зема предвид третите страни и како жртви, и како сторители.

При усвојувањето на овој пристап, Конвенцијата бр. 190 бара од државите да ги препознаат различните и комплементарни улоги и функции на владите, работодавачите и работниците, и нивните соодветни организации, имајќи ја предвид различната природа и обемот на одговорностите што им соодветствуваат (член 4(3) и 9). Конвенцијата има широк личен опсег на заштита (член 2) и се стреми да ги третира насилството и вознемирувањето што се јавува „во текот на, поврзано со или произлегува од работата“, како во формалната, така и во неформалната економија, и без разлика дали станува збор за приватниот или јавниот сектор (член 3). Конвенцијата има силен фокус на инклузивноста (членови 2 и 6), како и на пристапноста (членови 4(2), 9(г), 11(б)), и препознава дека некои групи и работници во одредени сектори, професии и работни аранжмани се особено подложни на насилство и вознемирување (членови 6 и 8). Содржи силна родово одговорна перспектива со цел да се третира со коренските причинители за дискриминаторските форми на насилство и вознемирување.

Конвенцијата бр. 190 и Препораката бр. 206  ја потврдуваат клучната улога на МОТ во поставувањето стандарди. Тие се опиплив доказ за трајната вредност и силата на социјалниот  дијалог меѓу владите, претставниците на работодавачите и претставниците на работниците, и дека социјалниот дијалог и трипартизмот се од суштинско значење за спроведувањето на овие стандарди на национално ниво. Преземено од МОТ.