Оваа изложба е покана да се доживее светот низ очите на авторот – да се види универзалноста на уметноста во специфичноста на костимографијата и да се разбере како облеката може да биде и одраз на културниот идентитет и мост меѓу различните светови
Пишува: Љубица Ангелкова
„Животот е бесмислен… Пак ќе биде пролет, лето, есен, зима…“ Со оваа јапонска поговорка Благој Мицевски ја отвори својата изложба „Кимоно инспирации“ во Центарот за култура. Пред бројната публика тој изложи традиционална облека која доаѓа од земјата на изгрејсонцето. Низ една хронолошка нишка од Едо периодот, па сè до 20 век, тој претставува како оваа специфична облека ги напушта аристократските гардеробери и се прилагодува на стилот на современата јапонска жена, притоа влијаејќи глобално на западната мода, па дури и Баленсијага да го примени во своите авангардни креации. Можеме слободно да кажеме дека кимоното брилијантно ја прикажува динамиката со која тоа го здоби статусот на култна облека и на традиционален и на современ начин.
Благоја Мицевски
Изложби на кимоно како моден предмет правеле музеите „Метрополитен“ во Љујорк и „Викторија и Алберт“ во Лондон. Во својата поставка во Битола, Мицевски ги открива естетските и социјалните функции на оваа облека од 17 век до денес и дава одговор на прашањето зошто кимоното извршило толкаво влијание на поп културата и зошто кимоното, кое денес колоквијално го знаеме, влезе во сите општествени сфери и на глобално ниво и веќе не е врска со традицијата, туку е тренд.
Преку ткаенината на секое парче, Мицевски го отсликува своето патување кое ги надминува географските граници и навлегува во длабочините на човековиот израз. Додека талкаме меѓу кимоната, секоја нишка, секоја боја и секој шаблон се расплетува како мапа, исцртувајќи го огромното патување и на кариерата на Мицевски од сцените на големите театри до интимните поставки на неговите проекти каде се јавува и како режисер, од динамичните арени на балетот до живописни пејзажи на играни филмови за кои правел костими.
Изложбата станува точка каде Истокот се среќава со Западот, каде традиционалното се спојува со современото и каде световите на театарот, балетот и филмот се преплетуваат со безвременската елеганција на јапонската култура. Тоа е доказ за сестраниот занает на Мицевски, покажувајќи ја не само неговата способност да дизајнира костими, туку и да ги вплете наративите, културите и историите во кохезивна визуелна целина.
Работата на Мицевски на различни географски ширини и страни на светот, од Далечниот Исток до бреговите на Калифорнија, од срцето на Африка до крајниот север на Европа, слично како и кимоната што ги изработил, опфаќа спој на драма, убавина и раскажување приказни што ги надминува културните бариери. Оваа изложба е покана да се доживее светот низ очите на авторот – да се види универзалноста на уметноста во специфичноста на костимографијата и да се разбере како облеката може да биде и одраз на културниот идентитет и мост меѓу различните светови.
Додека ја апсорбираме убавината и сложеноста на секое парче, се потсетуваме дека дизајните на Мицевски не се само костими, тие се делови од поголем наратив, елементи на поширок дијалог помеѓу минатото и сегашноста, помеѓу овде и на некое друго место. Кимоната, со нивните сложени дизајни и длабокото културно значење, претставуваат кулминација на патување кое е и лично и универзално, за човек кој ја обожува јапонската традиција и култура.
Изложбата е спој на уметнички дисциплини, покажувајќи го мајсторството на Мицевски како костимограф во создавање на наративи низ ткаенината. Секое парче, без разлика дали се носело на театарската сцена или е направено специјално за оваа изложба, отелотворува момент во времето. Делото на Мицевски ја одразува неговата длабока почит кон уметноста на костимографијата и неговиот капацитет да внесе живот, историја и емоции во секоја парче текстил. Неговата почит кон уметноста и духот на Јапонија, видена низ објективот на неговата разновидна и динамична кариера. Тоа е доказ за неговата способност да ги надмине културните и дисциплинските граници, создавајќи дела кои не само што се визуелно зачудувачки, туку и богати со значење и контекст.
„Малку култури можат да се пофалат со толку силно влијание на облеката врз целиот свет, како што е кимоното, како дополнителна потврда за важноста и моќта што може да ја има одредено парче облека. Кимоното е инспирација за многу дизајнери кои не мора да флертуваат со јапонската деконструкција, туку вешто позајмуваат крој кој неодоливо асоцира на кревкоста, смиреноста и сталоженоста на јапонската гејша, а во исто време алудира на неверојатна убавина и барајќи конструкција“, вели Мицковски.
Изложбата ќе трае 7 дена, а е финансирана од програмата на Министерството за култура.
Фото: Диоген Хаџи Коста Милевски
