Публиката на „Киненова“ во Скопје (28 септември – 5 октомври) ќе има можнист да го запознае норвешкиот режисер, кој ќе одржи и мастерклас.
Добитникот на годинешната „Златна мечка“ на Филмскиот фестивал во Берлин за најдобар филм, Даг Јохан Хагеруд годинава е добитник и на специјалната награда за особен придонес во филмската уметност. Норвешкиот писател, сценарист, режисер ја доби врвната филмска награда за својот филм „Соништа (Секс љубов)“, што е дел од трилогија. Претседателот на жирито на фестивалот, американскиот режисер Тод Хејнс, го опиша овој филм „медитација за љубовта“, оценувајќи дека е „уникатен, ироничен и со универзално влијание“. И македонската публика ќе има можност да го запознае авторот кој ќе биде гостин на фестивалот и ќе одржи и мастерклас.
Ви споделуваме кратко интервју подготвено од тимот на фестивалот „Киненова“.
Колку време ви е потребно за да напишете сценарио?
– Една недела, или една година, или пет години. Зависи. Едно од сценаријата во трилогијата беше напишано за 8 часа. Друго траеше речиси шест месеци. А јас работев на сценарио многу години пред да биде снимено. И тоа е веројатно најдоброто сценарио што сум го напишал.
Кој е најтешкиот момент за вас за време на снимањето на филмот?
– Тоа е кога сте на снимање и сфаќате дека не сте се подготвиле доволно добро. Забележувате дека има нешто што едноставно не е добро, а немате доволно време да откриете што не е во ред и да го скратите. Знаете дека треба да паузирате со снимањето и да ја анализирате ситуацијата. И понекогаш го правите тоа, без оглед на трошоците што тоа ги повлекува, а потоа сте благодарни на себеси што сте го сториле тоа. Бидејќи паузирањето кога нешто не е во ред е секогаш правилно.
Меѓутоа, понекогаш сте премногу под стрес, збунети и загрижени за прекувремената работа, па продолжувате да снимате дури иако длабоко во себе знаете дека веројатно ќе мора да го направите тоа повторно.
Дали сте опуштени со филмската екипа?
– Се надевам. Се обидувам да бидам. Мора да ги прашате.
Дали понекогаш актерите влијаат врз сценариото и ја импровизираат темата на дијалогот, бидејќи особено во вашата трилогија монолозите се долги, но многу природни?
– Сè што велат актерите е напишано. Правиме проби, колку што е можно повеќе, на кои актерите можат да дадат повратни информации, да се жалат и да смислат идеи. Тоа е обично од голема помош и јас сето тоа го земам предвид. Многу често тие откриваат нешто што недостига, перспектива или прашање што треба да се постави и јас се враќам и го препишувам. Понекогаш, предлозите не функционираат. Но, тоа е обично затоа што актерите самостојно размислуваат за својот лик, како што треба да биде, што значи дека не секогаш имаат контрола врз филмот како целина, што е навистина моја работа. Но, се трудам последниот дел од пишувањето да го направам што е можно поколективен.
Вашите филмови се импресивни уметнички креации, но тие се и политички изјави. Дали намерно се занимавате со болни теми и теми кои општеството ги игнорира?
– Се обидувам да го набљудувам општеството од кое сум дел и да се фокусирам на одредени прашања што не се толку разгледувани, работи за кои мислам дека недостасуваат во тековните дискусии за тоа како ќе ги живееме нашите животи. Исто така, мислам дека го гледам општеството од страна, што е за мене добрa позиција. Тоа овозможува нештата да се гледаат на поинаков начин. Уметноста не треба само да ги прикажува работите какви што се, туку и да се обидува да покаже какви би можеле да бидат. Знаете, да предложи некаков вид алтернатива.
