Мојата прва книжевна љубов беше „Нарнија“. Штотуку научив да читам и ги најдов „Летописите на Нарнија“ во библиотеката на татко ми – вели турската авторка, која ќе биде гостинка на Фестивалот „Литера“, што ќе започне на 15 мај во Младинскиот културен центар.
Повеќето луѓе мислеа дека образовните книги или училишните книги, како што се учењето како да се четкаат забите итн, се литература за деца. Или имаше бесмислени цензури (имаме уште). Но, со мојата генерација работите се променија и таа постојано се менува. Немавме многу локални писатели и илустратори, повеќето од книгите за деца беа преведени. Но, сега имаме илјадници од нив. Многу сум горда и се надевам во иднина дека ќе имаме уште повеќе“, вели Зејнеп Севде, авторка на книги за деца од Турција, непосредно пред нејзиното доаѓање во Скопје, како гостин автор на „Литера 2024“, Меѓународниот фестивал за литература и илустрација за деца. Нејзината сликовница „Коалата што не сакаше да заспие“ е преведена на македонски јазик во издание на „Прозарт медиа“ од Скопје.
Како започна Вашата писателска кариера и што Ве инспирираше да станете писател?
– Кога имав 8 години ја напишав мојата прва приказна. Стануваше збор за стар штрк кој разнесуваше бајки на целиот свет: патник и штрк раскажувач. Сигурно ја предвидов мојата иднина. Оттогаш и двајцата мои родители го поттикнуваа моето пишување. Татко ми имаше многу голема библиотека дома и немавме телевизор. Тогаш во Турција немаше многу книги за деца и не беа одобрени од моите родители. Така мајка ми креираше нови приказни секој ден за мене и за моите сестри. За жал, таа не ги запиша, па во спомените од детството ги имаме само тие приказни за мама.
Мојот дом од детството всушност ја обликуваше мојата кариера. Отсекогаш сакав нешто за читањето и пишувањето како професија, но мојот најголем сон од детството беше да станам автор. Во 2001 година кога почнав да студирам физика на универзитет, се пријавив во весник како помошник уредник. Ме прифатија. Кога дипломирав, го оставив весникот и почнав во издавачка куќа и станав уредник. Мојата прва книга за деца е објавена во 2009 година. Неколку години подоцна основав своја издавачка куќа и еве сме.
Кои беа Вашите најрани книжевни влијанија и како тие го обликуваа Вашето пишување?
– Мојата прва книжевна љубов беше „Нарнија“. Штотуку научив да читам и ги најдов „Летописите на Нарнија“ во библиотеката на татко ми. Се сеќавам дека само седев на подот пред полиците и не можев да станам со часови. С.С. Луис беше мојата прва љубов. Потоа се сретнав со Роалд Дал, Вини Пу, Алиса во земјата на чудата, Малиот принц… Имав среќа што ги имав сите тие книги дома, бидејќи не беа многу популарни во Турција тогаш. И имав уште поголема среќа што моите први книжевни влијанија беа големите ѕвезди на универзумот на литературата за деца.
Кои се најголемите предизвици со кои се соочувате како автор на литература за деца?
– Имаше многу предизвици пред 16 години кога првпат почнав да пишувам професионално за деца. Беше тешко да се објасни значењето на литературата за деца. Повеќето луѓе мислеа дека образовните книги или училишните книги, како што се учењето како да се четкаат забите итн, се литература за деца. Или имаше бесмислени цензури (имаме уште). Но, со мојата генерација работите се променија и таа постојано се менува. Немавме многу локални писатели и илустратори, повеќето од книгите за деца беа преведени. Но, сега имаме илјадници од нив. Многу сум горда и се надевам во иднина дека ќе имаме уште повеќе.
Каков е Вашиот процес на креативно пишување и колку време Ви е потребно за да завршите едно дело?
– Ах, зависи од проектот. За некои од моите книги беа потребни години за да се завршат. Некои од нив само со месеци. На пример, јас започнав нова книга пред 11 години и само половина е завршена до сега. Процесот е всушност едноставен: наоѓам идеја и ја следам таа идеја колку време е потребно.
Кои теми и пораки обично ги вклучувате во книгите за Вашите деца и како личните искуства влијаат на Вашето пишување?
– Моите лични искуства многу влијаат на моето пишување! Особено од моите патувања. Сакам да патувам и главно патувам сама и тоа во речиси 50 земји низ светот. Обично ги потпишувам моите книги со истата желба се надевам дека ќе патуваш низ целиот свет. Слобода, љубов кон откривањето, храброст, да се биде добар пријател на планетата, да се биде фин, но да не се покоруваш на сè… Овие теми и пораки ги вклучувам.
Кои се Вашите планови и амбиции за иднината во областа на литературата за деца?
– Би сакала моите книги да патуваат низ сите земји.
Каков совет имате за младите автори кои се стремат кон кариера во литературата за деца?
– Не сакам да давам совети, тоа ме прави да се чувствувам старо. Само едно можам да кажам: Да ги следат сите соништа што ги имаат во срцето, без разлика на сè.
