Во малата сала на Завод и Музеј Битола викендов беше промовиран каталогот „Градски костими“ што го изработи етнологот Наде Геневска Брачиќ. Во овој труд, минатото е оживувано со речиси опиплива живост. Над 150 поединечни парчиња, секое реликвија, зборуваат за Битола каде некогаш екот на парискиот шик се сретнувал со шепотите на отоманската елеганција. Каталогот сведочи за модната метаморфоза на градот од крајот на 19 до почетокот на 20 век, период во кој Битола не беше само град, туку и културна подлога каде што се споија Истокот и Западот.
Колекцијата е резултат на повеќедецениско напорно чување и презентирање, еден вид почит на сложениот идентитет на градот. Од ориенталниот сјај на ала-турка, европската финеса на ала-франга, до уникатните македонски градски носии, секоја облека раскажува по едно поглавје од битолската космополитска сага.
Каталогот е откровение на општествените промени во Битола, каде што модата беше неискажаниот дијалект на времето. Зборува за времињата кога градските занаетчии, под сенката на турската војска и европските конзулати, преминаа од традиционално изработување наметки во софистицирана уметност на европско кроење. Тоа не беа обични облеки, тие беа амблеми на еволуцијата на еден град, неговата прегратка на туѓото…додека се држи до познатото.
Делото на Наде Геневска Брачиќ е педантна оркестрација на историското раскажување низ текстил. Нејзиниот наратив се проткајува низ аналите на истакнати битолски семејства – чии наследства се испреплетени со културното ткиво на градот. Нивните облеки, сега реликвии, се повеќе од конци и бои, тие се остатоци од лични приказни, од елеганцијата и етосот на едно минато време.
„Градски костими“ како проект, низ годините наназад, не само што ја хронизира модата, тој помина низ различни земји изминатите децении како изложба, оставајќи неизбришлива трага во главите на европската публика уште од нејзиното прво прикажување во 1995 година како одличен приказ на културната и модната историја на еден град.
