Ви претставуваме дел од романот „Лебед“ на авторката Ана Стојаноска, објавен во септември 2021 година во издание на „Полица“ од Скопје. Ова е трет роман на авторката („Ние“ и „Јас и Лин, отпосле“), кој е кандидат и за наградата „Роман на годината“ на фондацијата „Славко Јаневски“.
3.
Свиреше.
Свиреше.
Страшно.
Агресивно.
Силно.
Снажно.
Свиреше носејќи сѐ пред себе. Свиреше како торнадо да го корне секое парче од земјата што ја минува. Свиреше како да треба сѐ да однесе. Целиот свој живот. Свиреше како да требаше да умре веќе во следниот миг. Свиреше оваа зимска ноќ во подрумските простории за вежбање на Балетот, скришум без ничие сведоштво околу себе. Горе, на сцена Габриел го завршуваше играњето на Франц. Овде, долу, свиреше колку што можеше и не можеше одеднаш. Свиреше како да немаше ништо друго да прави. Како да не смееше ништо друго да прави. Свиреше место да дише. Свиреше како тоа да беше единствената смисла во целата оваа бесмисла наоколу. Затоа сакаше да го свири Рахмањинов. Затоа што прстите беа брзи, побрзи од мозокот. Затоа што телото не слушаше ништо друго, освен тој збир ноти што проклетиот Рахмањинов ги смислил во некои од своите соништа. Свиреше ноќе секогаш кога имаше што да каже, а не можеше. Свиреше давајќи му се на клавирот со целата страст.
Свиреше.
(Раѓањето на кореографијата)
Може да си музика. Но не и само музика. Секогаш треба да си израз. Да знаеш што и како. И каде. И најважното со кого. Само тоа е важно. Со кого? Ги спушташ дланките покрај телото, главата ти е свиткана таму меѓу стапалата, убаво е ова да можеш да го диригираш телото како што сакаш и имаш потреба. Дланките ги допираат прстите од нозете, во очите имаш молк. Ги затвораш капаците. Не сакаш да го гледша светот. Доволно е што светот те гледа тебе. Треба да го имаш светот на себе, за да се соочиш со светот во себе. Затоа и постои музика. За да не заминеш таму каде што не треба, само затоа што не ти е комотно во овој свет, во ова тело, во овие луѓе наоколу. Во оваа љубов што ја нема. Може да си музика, но никогаш немој да си вокална. Остави ги тоновите на инструментите сами да ти ја раскажат твојата приказна. Или уште подобро остави му на клавирот да ти ја растргне душата на ситни парченца, на нишки ткаенина емоции, на она што никој не го говори, а го има секој во нас. Посебно длабоко ноќе кога сме скриени од сите, дури и од себеси и кога може да се распаднеш и составиш истовремено, повеќе да се распаднеш. Осети ја музиката. Таа знае по кои канали да помине во тебе. Да те подземе во срцето, да ти ја испразни темносината болка што се собира во градите, да го ослободи стомакот, да направи бран воздишка, да олесни. Затоа ќе се подисправиш во таа положба, нема да ја креваш главата, ќе ја подисправиш само едната нога, стапало пред стапало, дланките остави ги и вдиши го мирот што само клавирот може да ти го даде. Сакам кога Микаел вака свири. Ти сакаш кога Микаел се остава себеси во нотите. Темно е тоа неговото. Темно и тешко, а сепак силно, бара уште. Како глад немерлив во време и простор, само во потребата да јаде. И не секогаш храна. Го сакаш ова свирење на Микаел. Исто како што го сакаш Микаел. Стој! Не смееш сега за Микаел. Микаел е тука. Микаел е секогаш тука. Микаел е контстанта. Микаел е … Стој! Исправи го грбот малку, поткрени ја главата, сега веќе можеш дланките да ги отвориш силно, како да леташ, иако си наведнат и иако нозете сакаат да ја држат земјата. И ја сакаат сигурноста што им ја нуди. Сега може да скокнеш. Летај! Виде, клавирот знае дека сакаш да леташ.
