Пишува: М-р Катерина Димова, специјален едукатор и рехабилитатор, семеен системски советник, основач на „Неуроклиник“
Во светот на емоциите, срамежливоста е емоција со посебна боја – нежна и тивка, но длабоко присутна кај многу деца. Ова чувство може да се појави најчесто во моменти на големи промени и нови почетоци, како што е првиот училишен ден. Срамежливоста е нормален дел од детскиот развој, но кога не е препознаена и обработена на време, може да стане пречка во социјализацијата и развојот на самодоверба.
Оваа емоција е особено актуелна во септември, кога многу првачиња се соочуваат со нови предизвици и се наоѓаат во нова средина – училиште, нови другарчиња, нови авторитети. Во рамките на општествено-одговорниот проект на „Халкбанк“ АД Скопје насловен како „Емоцијата има своја боја“, месец септември го посветуваме на срамежливоста, со цел да им помогнеме на родителите и воспитувачите да ги поддржат децата во овој значаен период од нивниот живот.
Започнувањето на учебната година е возбудливо, но може да биде и застрашувачко, особено за првачињата. Како специјален едукатор и семеен системски советник, често се соочувам со предизвиците кои ги носи новата животна фаза за првачињата. Во пракса, најчесто забележувам дека првачињата се соочуваат со страв и срамежливост при влегувањето во училишниот свет. Овие чувства се сосема нормални и очекувани, но сепак можат да бидат многу интензивни за малите деца.
Чувството на страв и анксиозност е често присутно кај првачињата. Ова може да се должи на новата средина, непознатите лица и новите правила кои треба да ги научат. Како педагог, мојата улога е да им помогнам да ги надминат овие чувства и да се чувствуваат сигурни и прифатени во училишната средина.
Со текот на времето, првачињата почнуваат да се адаптираат и да се чувствуваат поудобно. Важно е да им се даде поддршка и охрабрување, како и да се создаде пријателска и топла атмосфера во училницата. Со ова, децата полесно ги надминуваат своите стравови и почнуваат да уживаат во учењето и новите искуства.
Неколку идеи и насоки како да им помогнете на вашите првачиња за да ја надминат срамежливоста.
1. Прифатете ја срамежливоста
Прво и најважно, прифатете ја срамежливоста на вашето дете. Тоа е нормална реакција на нови ситуации и не е нешто што треба да се избегнува или крие. Разговарајте со вашето дете и објаснете му дека е во ред да се чувствува срамежливо.
2. Подгответе го детето
Пред почетокот на учебната година, посетете го училиштето заедно со вашето дете. Покажете му ја училницата, игралиштето и другите важни места. Ова ќе му помогне да се запознае со новата средина и да се чувствува поудобно.
3. Поттикнете социјализација
Организирајте средби со други деца кои ќе одат во истото училиште. Ова може да му помогне на вашето дете да создаде пријателства пред почетокот на учебната година и да се чувствува помалку срамежливо.
4. Вклучете се во активности
Поттикнете го вашето дете да се вклучи во училишни активности и клубови. Ова ќе му помогне да најде луѓе со слични интереси и да се чувствува дел од заедницата.
5. Побарајте поддршка
Ако вашето дете се чувствува премногу срамежливо или анксиозно, не се плашете да побарате поддршка. Разговарајте со наставниците или училишниот психолог за да добиете совети и помош.
6. Бидете трпеливи
Промените не се случуваат преку ноќ. Бидете трпеливи со вашето дете и дајте му време да се прилагоди на новата средина. Со текот на времето, ќе се чувствува поудобно и посигурно.
7.Поставете реални очекувања
● Пофалете ги напорите: Фокусирајте се на напорот и напредокот, а не само на резултатите. Ова ќе им помогне да развијат позитивен став кон учењето.
● Бидете трпеливи: Секое дете учи со своја брзина. Бидете трпеливи и поддржувајте ги во нивниот процес на учење.
8.Поттикнете самостојност
● Мали задачи: Дозволете им да преземат мали задачи сами, како што се пакување на училишната торба или подготвување на училишниот материјал.
● Поставување цели: Помогнете им да постават мали, достижни цели и да се радуваат на нивното постигнување.
9.Создадете рутина
● Редовно време за учење: Поставете редовно време за учење секој ден. Ова ќе им помогне на децата да развијат навика и да се чувствуваат сигурни.
● Мирна средина: Обезбедете мирно и удобно место за учење, без многу одвлекувања.
10. Бидете вклучени
● Прашајте за нивниот ден: Разговарајте со вашето дете за тоа што учеле и што им било интересно.
● Помагајте со домашните задачи: Бидете достапни за помош, но поттикнете ги да се обидат сами да ги решат задачите.
