Организацијата на Обединетите Нации на разни начини ги помага младите од Западен Балкан. Елида Нури е аналитичар за застапување и комуникација при Фондот за население при ООН за Албанија. Таа ги потенцира предностите што ги носи соработката на младите во регионот на Западен Балкан, каква што е одличната соработка со Регионалната канцеларија за младинска соработка (RYCO). Интервјуто беше направено во рамките на „Поддршка на колективното лидерство на Западен Балкан за помирување“, заеднички проект помеѓу ООН и RYCO, финансиран од Фондот за градење мир на ООН.
Зошто ја поддржувате RYCO и нејзината мисија?
– Најдовме силен партнер во RYCO, бидејќи е меѓувладина организација што промовира и зајакнува помирување, доверба, соработка, мир и дијалог на Западен Балкан, преку програми за размена на млади, со фокус на образовни и културни активности, граѓански и социјални. Станува збор за ентитет предводен од младите кој вложува максимални напори за промовирање на програми за меѓукултурна размена на млади и младинска соработка на Западен Балкан. Ние веруваме дека младите ќе имаат корист од градењето на мирот и помирувањето во овој под-регион, кои се толку неопходни и толку широко промовирани од ООН низ целиот свет, од перспектива на човековите права.
Како работата на RYCO придонесува за постигнување на целите на одржливиот развој?
– Целите на одржливиот развој се долгорочни цели за кои се согласиле сите влади и општества, вклучително и оние на Западен Балкан. Седумнаесетте цели ќе се постигнат само доколку сите народи, институции и граѓански организации работат заедно. Ние веруваме дека RYCO, преку својата мисија и интервенции за младите луѓе и заедно со нив, имаме силна улога во постигнувањето на ЦОР 16. RYCO треба да се фокусира на промовирање мирни и инклузивни општества за одржлив развој на Западен Балкан, да обезбеди пристап до правдата за сите млади луѓе, особено оние кои се тешко достапни или ранливи групи и да обезбеди модел на ефективна, отчетна и инклузивна институција, со помош на ООН и други меѓународни организации.
Зошто вреди ООН да поддржува интеркултурен дијалог и прекугранична соработка и зошто овие прашања се важни за Западен Балкан?
– ООН се загрижени дека недостатокот на напредок во градењето доверба, конструктивниот дијалог и помирувањето што е одамна на Западен Балкан претставуваат големи ризици за стабилноста во регионот и пошироко. Така, врз основа на темпото креирано од стратегијата за ангажман на ЕУ во 2018 година за Западен Балкан, која го дава приоритетот на помирувањето како суштинско значење за обезбедување траен мир во регионот, ООН се залага за негово зголемување. Нејзината посветеност и акција ќе помогнат во решавањето на структурните и другите сродни предизвици. Заедничките напори со RYCO за меѓукултурен дијалог и прекугранична соработка се во согласност со приоритетите на ООН за спречување и одржување на мирот, како и Агендата за 2030 година и ЦОР, и ја надополнуваат работата на националните и меѓународните актери (ЕУ, ОБСЕ и други) со своите програмски и други можности во сите столбови на мирот и безбедноста, човековите права и развојот.
Што сакате да постигнете со кампањата „Младина инспирирана од мирот“ и проектот во рамките на кој се реализира оваа кампања?
– Навистина се надеваме дека младите луѓе од Западен Балкан и пошироко ќе бидат инспирирани од она што нивните врсници го направија и постигнаа преку нашиот заеднички проект, покажувајќи дека сите сме толку слични и дека имаме многу поубава култура и уметност, вечни врски и повеќе заедничко, наместо да останете заглавени во минатото и одделени од старите приказни или говорот на омраза. Ние веруваме дека младите можат и ќе направат разлика.
Еден од настаните на кампањата предвидува осветлување на училиштата во меѓукултурните општини низ целиот регион. Која е пораката што се обидувате да ја пренесете преку оваа активност?
– Па, училиштето е симбол на образование и можноси. Образованието носи промени, ги поврзува луѓето, отвора цели хоризонти на разбирање, солидарност и заемно почитување на сите, без никаква дискриминација поради етничка припадност, јазик, пол или род, како и социјална или економска припадност. Образованието кое е адекватно и квалитативно обезбедено на рана возраст ја обликува цивилизираната младина и гради поединци кои ќе создадат потолерантно и разбирливо опкружување за себе и за другите во нивната заедница. Затоа, училиштата и наставниците играат важна улога, без оглед каде се наоѓаат во регионот. Сите тие треба да бидат безбедни и на мирни места, да можат да им понудат на младите животни вештини, да обезбедат пристап, да бидат инклузивни, да прифаќаат секого без никаква дискриминација, така што училиштата треба да бидат позитивни светла за да осветлуваат.
RYCO овозможува и меѓукултурна размена за млади во регионот. Кои се придобивките од овие размени и можностите за потенцијалните корисници според Вас?
– Ние веруваме дека ваквите размени им помагаат на младите подобро да разберат и да видат самите дека нивните врсници живеат во слични средини и се соочуваат со истите проблеми и предизвици, додека се надеваме дека унијата меѓу нив и здружувањето на нивните заеднички сили ќе даде повеќе идеи за наоѓање долгорочни решенија за нивната генерација. Тие можат да се поврзат заедно, да учат едни од други, да се инспирираат едни со други и да излезат со иновативни идеи за подобар регион.
Елида Нури
Дали ООН планира да продолжи да соработува со RYCO?
– За ООН, младите, соодветно нивното образование и воспитување во безбедна, мирна, приемчива и инклузивна средина, е постојана цел, бидејќи младите се целна група за активностите на ООН и партнери во спроведувањето на ваквите интервенции. Затоа, RYCO, како младинска организација со јасен мандат и мисија за соработка и градење на мир, ќе продолжи да биде клучен партнер на Западен Балкан за градење мирни и одржливи општества во регионот.
Која е пораката што би сакале да им ја испратите на младите од регионот?
– Разговарајте едни со други, слушајте се, соработувајте и прифаќајте се без никакви предрасуди! Бидете промената што му е потребна на регионот!
