Поразителен е податокот дека 77,9 % од академскиот кадар од уметничките дејности во последните 5 години не реализирале уметнички проект – вели новото истражување на Независниот академски синдикат

„Квалитетот на наставата во високото образование и науката и услови за повисоки стандарди“ е темата на документот за јавни политики што Независниот академски синдикат го презентираше вчера. Овој документ е изработен во рамките на проектот „Квалитетот на наставата во високото образование“ од експертскиот тим на Независниот академски синдикат. Автори се проф. д-р Петар Атанасов, проф. д-р Бојана Наумовска и доц. д-р Јован Близнаковски.

Воведниот збор го одржа проф. д-р Петар Атанасов кој ја истакна есенцијалната улога на академската сфера за стабилноста на државата и за општествениот развиток. Документот го презентираа проф. д-р Бојана Наумовска и доц. д-р Јован Близнаковски при што беше истакнато дека во рамките на истражувачкиот проект „Квалитетот на наставата во високото образование“, беа спроведени повеќе аналитички и истражувачки активности како: анкети, фокус групи и компаративно истражување. Темите што беа остражувани ги опфаќаат поважните аспекти на високото образование и научната дејност. Од академскиот кадар беа анкетирани 400 професори и асистенти од факултетите и 51 професор од научните институти и јавните научни установи од четири државни и еден приватен универзитет.

Според професорите, едно од најважните прашања на кое треба континуирано да му се обрне најголемо внимание е младиот наставен и научен кадар: нивното вработување, усовршување, напредување, финансирање на нивните истражувања, поддршка за публикување, како и нивна промоција во значаен и вреден дел од нашата општествена стварност.

Нашиот академскиот кадар доста време посветува на научноистражувачката работа и настава (предавања, вежби и консултации), а помалку на административна работа. Мнозинство од професорите и асистентите кои предаваат на студии од прв циклус работат со групи до 30 студенти по еден предмет, а една третина од нив најчесто работи и со поголеми групи составени од 31 до 100 студенти.

Во однос на достапноста до стручната литература најмалку издвојувања се бележат кај државата, потоа од страна на универзитетот и единицата, од што произлегува дека најголем дел од потребната литература целосно си обезбедуваат самите професори (69,2 %).

Како што се покажа од истражувањето, состојбата со финансирањето на научните, апликативени и уметнички проекти од страна на државата и приватниот сектор останува лоша и понатаму. Поразителен е податокот дека 77,9 % од академскиот кадар од уметничките дејности во последните 5 години не реализирале уметнички проект. Во контекст на тоа што се бара како постигнувања и тоа што се нуди како можности и услови, генералниот став е дека се обезбедува само просечност, а за поголеми успеси и постигнувања, како и за поголема мотивираност и посветеност потребни се многу поголеми вложувања и соодветна посветеност од страна на државата. Гледано од аспект на подобрување на квалитетот на наставата, согласно добиените резултати од сите истражувачки активности, издвоени беа неколку заклучоци и конкретни предлози:

Непостоењето на континуирано финансирање на нови работни места и згаснувањето на работно место со заминување на професор во пензија резултира со преоптовареност на постојниот кадар и намалување на квалитетот на наставата во високото образование. НАКС предлага да не се згаснуваат нивните работни места, и МОН треба да продолжи да финансира определено работно место веднаш по стапување на должност на новиот наставник кој ќе го наследи колегата што има отидено во пензија.

Во МОН подолг временски период се издвојуваат големи буџети за стипендирање во странство на сите три циклуси на студии, а притоа воопшто не се стипендира домашното образование. Како резултат на оваа политика, од државата си заминуваат голем број млади луѓе.

НАКС предлага да се воведат стипендии за втор и трет циклус на студии за талентираните студенти во сите области. Да се обезбедат целосни стипендии за младиот научноистражувачки кадар вработен на универзитетите.

Условите за работа, според податоците од анкетниот прашалник како и реализираните фокус групи, се означени како несоодветни/недоволни. Покрај основните услови за работа, во голем дел недостасува и специфичната опрема за наставата.

Податоците од споредбата на различните сегменти од образовниот процес, пред и во услови на пандемија, покажуваат значителен пад на квалитетот на наставата во речиси сите аспекти во услови на пандемија.

НАкс препорачува да се преземат сите расположливи мерки за враќање на состојбите кои значат реализирање на настава со физичко присуство. Доколку одредени факултети би барале да продолжат да работат онлајн од практични причини, да се одреди минимум настава со физичко присуство (50-60 %).

Издвојувањата за наука од страна на државата се несоодветни. Пристапот до соодветна стручна литература и учеството на конференциите во најголем дел се на товар на академскиот кадар.

Кадарот во високото образование воопшто не е задоволен од издвојувањата за нивните плати од страна на државата. Соодветното вреднување на наставно-научниот и соработнички кадар претставува предуслов за квалитетна настава и наука.

Проектот „Квалитетот на наставата во високото образование“ е финансиран од Фондацијата Отворено општество Македонија, а спроведен од страна на експертскиот тим на НАкС.

 

УСЛОВИ ЗА ПРЕЗЕМАЊЕ
Текстовите, фотографиите и останатите материјали што ги објавува Умно.мк се авторски. Крадењето авторски содржини е казниво со закон. Бесплатно преземање е дозволено исклучиво на 20 отсто од содржината со задолжително цитирање на медиумот и хиперлинк до оригиналната содржина на Умно.мк.